Nieuw leiderschap gaat van aansturing naar zelfsturing

 

boot

 

Een paar weken geleden schreef ik een blog over zelfsturende teams en hoe belangrijk het leiderschap daarbij is. Ik eindigde met een aantal aandachtsgebieden en vragen voor de leider/coach die verantwoordelijk is voor het slagen van zelfsturende teams.

Steeds meer grote ondernemingen zoeken naar effectieve vormen en processen om de voordelen van zelfsturende teams te realiseren. Zo heeft ING zijn squads en maakt daarmee zelfsturing onderdeel van de corporate culture. Ook in traditionele ondernemingen als Philips en in ziekenhuizen wordt met zelfsturende teams geëxperimenteerd. Doorgroeiende start-ups doen er alles aan om het succesvolle team te laten voortbestaan en het te klonen.

De voordelen van zelfsturende teams beschreef ik uitgebreid in mijn vorige blog. Nu eens kijken of we een antwoord kunnen vinden op de vragen die komen kijken bij jouw rol als coach om de zelfsturende teams te laten excelleren.

 

elkaar beoordelen

 

  • hoe maak ik persoonlijk de transformatie naar een goede coach?

Zorg dat je er zeer bewust van bent dat je vroeger als sturende leider werkte en dat je deze belangrijkste activiteit nu los moet laten. Het sturen moet je aan je team over laten. Deze bewustwording en het waarom ervan moet je tot actie aanzetten. Het waarom schuilt vooral in het feit dat medewerkers die je slechts jouw orders laat uitvoeren, creatief geremd worden en hun energie, nieuwsgierigheid en interesse verliezen. Het gevolg is dat er minder werkplezier ontstaat en dat mensen elkaar ook niet stimuleren. Als je dit tot jezelf door laat dringen is de volgende stap om deze werkwijze ook daadwerkelijk los te laten.  Daarnaast is het belangrijk dat je ook jezelf laat coachen en dat je praat over deze mentale transitie. Vervolgens kan je aan de uitvoering rond zelfsturende teams denken.

  • hoe zorg ik dat het mooie principe van zelfsturing in de praktijk niet wordt tegengewerkt door de nog bestaande bureaucratische structuur

Zorg voor draagvlak op verschillende niveaus van de organisatie voor jouw aanpak met zelfsturende teams. Echter, dit kost tijd en je zal er regelmatig over moeten communiceren binnen de organisatie. Laat de teams zich presenteren en zorg dat de individuele teamleden ook als ambassadeurs van het team binnen de organisatie opereren. Zorg dat in het begin het zelfsturende team voldoende ruimte krijgt om zichzelf te bewijzen. Dit kan als je kleinschalig begint, maar wel met grote vrijheid. Het succes dat hierdoor ontstaat zal op den duur leiden tot een culturele omslag in de organisatie. Zo worden de vele voordelen van zelfsturing benut.

  • welke manier van communiceren past bij zelfsturende teams

Veel onderling overleg, niet altijd gestructureerd, maar wel doorlopend. Je functioneert minder als een individu en meer als team member. Dit zorgt voor meer communicatie en openheid. Binnen het team is veel minder hiërarchie en is functionele toegevoegde waarde belangrijk. Hierdoor ontstaat openheid en overleg om het gezamenlijke doel te bereiken. Ook zal de communicatie meer gericht zijn op oplossingen dan op problemen. De focus ligt niet zozeer op “waardoor het allemaal zo gekomen is”, maar op hoe de oplossingen voor de toekomst bedacht gaan worden. Als team coach zal je heel subtiel moeten opereren, zeker als je in het verleden een lijn manager bent geweest. Hoe help je het team op het juiste moment met de juiste communicatie en aandacht. Jouw input moet gericht zijn op het in staat stellen van de teamleden om zelf te kunnen excelleren.

  • hoe creëer ik een omgeving van vertrouwen en openheid

Veel aandacht geven en het gevoel geven dat je er bent om het team te helpen op hun weg naar succes. Stel jezelf kwetsbaar op en hanteer transparantie. Laat merken dat je er bent zonder er te veel te zijn.

  • zijn de doelstellingen op onderdelen duidelijk voor de teams

Geef aan wat de visie, strategie en doelstellingen zijn en wat er collectief verwacht wordt van het team. Ga vooral niet op detailniveau invullen. De verantwoordelijkheden van een teamleider worden duidelijk met hem/haar besproken. Vervolgens moet deze teamleider instrumenteel zijn bij het samenstellen van het team. Dit is een dynamisch proces (afhankelijk van de behoefte wordt het team aangepast). Visie, doelstellingen en verantwoordelijkheden moeten voor alle teamleden duidelijk zijn en dienen te worden onderschreven.

  • hoe regel ik een werkbare accountability

Ik denk dat als de visie, strategie, doelstellingen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn, elk teamlid zelf zijn “jaarplan” (KPI’s) moet schrijven. Dit plan moet ambitieus en haalbaar zijn. Het plan moet door de mede teamleden geaccordeerd worden. Leden van zelfsturende teams geven elkaar doorlopend feedback omdat er open en frequent gecommuniceerd wordt. De coach zal zich in eerste instantie vooral richten op het team plan en zal de resultaten van het team monitoren en veel vrijheid geven aan de teamleden om elkaar onderling accountable te houden. Zie het team als een klein bedrijf.

  • is er voldoende alignment met andere afdelingen en teams

Ook al heb je een zelfstandig multidisciplinair team opgebouwd, interactie met andere afdelingen zal en moet er altijd zijn. Sluit andere afdelingen niet buiten en gedraag je als team niet arrogant. Ook al zit je als team in de flow en ben je succesvol en hot, als je andere onderdelen van de organisatie niet mee krijgt ga je het niet redden. Als coach zal je veel tijd steken in het creëren van de randvoorwaarden waarbij het team optimaal kan functioneren. Daar hoort ook de communicatie met andere onderdelen van het bedrijf bij. Je zal het fenomeen “zelfsturende teams” uit moeten leggen en het intern moeten “verkopen”.

  • zijn de juiste middelen beschikbaar voor de teams

Het belangrijkste is het geven van autonomie aan het team. Uiteraard moeten er voldoende gekwalificeerde teamleden zijn uit verschillende disciplines. Er dient voldoende budget te zijn om de teams zelfstandig te laten functioneren. Verder dient er voldoende tijd te zijn voor de teams om zicht te kunnen vormen en ontwikkelen. Coaching (in plaats van managing) is belangrijk, zowel op team als op individueel niveau. Een open en positieve houding van het top management ten aanzien van de zelfsturende teams is belangrijk.

  • hoe bepalen/meten we de resultaten en hoe beoordelen we de teams en individuele teamleden

Zoals in de gangbare situaties, moet je ook nu de plannen en KPI’s naast de behaalde resultaten leggen. Dit is verder niets bijzonders. Het team resultaat staat veruit voorop. Als dit niet gehaald wordt is het normaal gesproken niet mogelijk om als individu een mooie beoordeling te krijgen. Uiteraard kunnen zich externe factoren voordoen die in beschouwing genomen moeten worden. De teamleden houden elkaar voortdurend scherp om zodoende een goed gezamenlijk resultaat te behalen. De bijdrage aan het team resultaat is het belangrijkste onderdeel van de individuele beoordeling. Alhoewel de coachende leider de teambeoordeling doet, zullen de teamleden in essentie elkaar beoordelen.

Ik hoor graag wat jullie ideeën omtrent het laten functioneren van zelfsturende teams zijn.

Fijne Kerstdagen

 

Hans Janssen

18 December 2015

 

Advertisements

About hanscfjjanssen

Business coach om ondernemers succesvol te maken. Ik gebruik mijn commerciële en financiële ervaring en mijn netwerk om ondernemingen beter te laten presteren. Meer informatie op mijn LinkedIn profiel: http://nl.linkedin.com/in/hanscfjjanssen/
This entry was posted in Business Coaching, Coaching, Innovatie, Leadership, Leiderschap, management, Ondernemen, Uncategorized and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s